TIBBIN BABASI: HİPOKRAT

0

Tıp biliminin babası olarak tanınan Hipokrat, milattan önce 460 yılında İstanköy’de doğar. Kendisi gibi hekim olan babası tarafından büyütülür ve birçok yerde hekimlik yapar. Anadolu’nun Kuzey illeri de Hipokrat’ın hekimlik yaptığı yerler arasında. Buralarda hekimlik yaptıktan sonra doğduğu yer olan İstanköy’e dönen Hipokrat, Antik İyonya’da bilimsel gelişme ve felsefe ile sımsıkı bağı olan hekimliği doruk noktalara ulaştırır. Yunanca’da Hippokrates olarak bilinen tıbbın babası Hipokrat, tıp biliminin ilk kuralını “Primumnonnocere” yani ‘önce zarar verme’ ilkesiyle açıklar. Kendisiyle aynı dönemlerde yaşamış olan Eflatun, Protagoras adlı yapıtında Hipokrat’a yer verir ve yapıtında “Koslu Asklepiades” olarak Hipokrat’tan söz eder. Aynı zamanda, Hipokrat’ın hekimlik alanında ciddi bir ün kazandığını da yazar. Öğrencilerine para karşılığında hekimlik dersi vererek geçimini sağladığı da yine bu eserde yer alan bilgiler arasında. Eflatun’a ait bir diğer yapıt “Phaidros”ta ise Eflatun Hipokrat’ın adını verir. Burada da, Hipokrat’ın insan vücudunu bir bütün olarak ele aldığından söz eder.

“Hipokrat’ın Toplu Yapıtları” isimli ve kendisi tarafından yazıldığı kabul edilen bir de eseri olan Hipokrat bu yapıtıyla, Arap ve Avrupa tıbbına katkısı büyük olur. Batıl inançların reddedildiği kitapta, bir bilim dalı olan tıp ve tıbbın temel ilkeleri ön plana çıkarılmış.

Tıp tarihinde bazı hastalıkların isim babası da olan Hipokrat, akciğer kanseri, akciğer hastalığı, siyanotik kalp hastalığı gibi isimleri tıbba kazandırmıştır. Ayrıca bir hastalık türü olan “Çomak Parmak’a aynı zamanda “Hipokratik parmaklar” deniliyor.

Antik yunan da eski tıp yemininde tıp tanrısı olarak kabul edilen Asklepios’a yemin edilirken Hipokrat’tan sonra hekimler, Hipokrat’a yemin etmeye başlamış. Hipokrat MÖ. 370 yılında hayatını kaybetmiş. Hipokrat’ın ölümünden sonra, Kos Adası Hekimlik Okulu’nun bütün buluşları Hipokrat’ın imzasını taşımış. Buradaki buluşların bütünü olmasa da, büyük bir kısmının Hipokrat’a ait olduğu biliniyor.

Hipokrat Yemini

Hekim Apollon, Asklepius, Higiya, Panacea üzerine ve bütün Tanrı ve Tanrıçaların huzurunda yemin ederim ki, yeteneğim ve gücüm elverdiğince bu and ve sözleri tutacağım: Bu sanatta hocamı, babam gibi tanıyacağım, rızkımı onunla paylaşacağım, ihtiyacı olursa kesemi onunla bölüşeceğim, çocuklarına kardeşim gibi bakacağım ve öğrenmek isterlerse bu sanatı ücretsiz öğreteceğim; ilaç reçetelerini, şifai bilgileri ve diğer bilgileri sadece ve sadece kendi evlatlarıma, hocamın çocuklarına ve hekimlik kurallarına uygun sözleşmeyle bağlı ve and içmişlere öğreteceğim. Yeteneğim ve hakimiyetim ölçüsünde hastalarımın iyiliği için tedaviler önereceğim ve asla kimseye zarar vermeyeceğim. İsteyen hiç kimseye öldürücü bir eczayı ne vereceğim ne de bunu tavsiye edeceğim; benzer şekilde, bir gebe kadına çocuk düşürmesi için ilaç vermeyeceğim. Hayatımın ve sanatımın saflığını koruyacağım. İç organlarındaki taşı keserek almayı, hastalığı çok açık olan hastalarda bile, işin ehli olanlara bırakacağım. Hangi eve girersem gireyim, bütün kasıtlı kötülük ve suistimallerden ve özellikle de ister hür ister köle olsun erkek ve kadınların vücudunu kötüye kullanmaktan kaçınarak, sadece hastaya yardım için gireceğim. Gerek sanatımın icrası sırasında gerekse insanlarla gündelik ilişkideyken edindiğim bilgileri ortalığa saçmayacağım, bir sır olarak saklayacağım ve kimseye açmayacağım. Bu yemine sadık kalırsam hayatımı ve mesleki uygulamalarımı insanların tümünden ve her zaman saygı görerek mutlulukla sürdüreyim, ama ona ihanet eder ya da çiğnersem tam tersini yaşayayım.Hippocrates 1

Bir önceki yazımız olan ARAÇ TEMİZLİĞİ başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

.